دو فصلنامه بین‌المللی «پژوهش‌های نوین ادبی»

دو فصلنامه بین‌المللی «پژوهش‌های نوین ادبی»

تحلیل و تطبیق شخصیت صحابه و مشایخ در روایات مثنوی و ماخذ آن براساس نظریة ریمون کنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی‌ارشد، گروه زبان‌ و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
در بررسی عناصر داستان، شخصیت عنصری است که تأثیر بسیاری بر سایر عناصر دارد. پژوهش حاضر«تحلیل و تطبیق شخصیت‌های صحابه و مشایخ در روایات مثنوی و مآخذ آن بر اساس نظریة ریمون‌کنان» می‌باشد که با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و به شیوة توصیفی- تحلیلی انجام شده است. مولوی در بعد شخصیت، انواع شخصیت‌های صحابه و مشایخ را به تناسب نوع قصه و پیام آن به‌کار می‌گیرد و شخصیت‌ها مطابق با تعاریف امروزی در مثنوی مجال حضور می‌یابند. هدف از این پژوهش، شناساندن توانایی‌های مولوی در شخصیت‌پردازی داستان‌های مربوط به مشایخ و صحابه با توجه به تکنیک‌های نوین شخصیت‌پردازی و داستان‌نویسی است. مولوی در شخصیت‌پردازی داستان‌های مشایخ و صحابه و بیان جزئیات حکایات چندان به مآخذ وفادار نیست و به تناسب بافت کلام و تبیین مقاصد ذهنی خود، در روایات زیرمتن تغییراتی داده‌ است. راوی روایت‌های مثنوی از ابزارهای شخصیت‌پردازی به بهترین شکل در قالب گفتگو، توصیف و کنش برای بازتاب ویژگی‌های شخصیت‌های عرفا و صحابه استفاده کرده و معمولاً در این امر، از هر سه شیوة مستقیم و غیرمستقیم و تلفیقی بهره برده است. که شیوة غیرمستقیم و به ویژه عنصر گفتار و کنش اعم از عادتی و غیرعادتی کاربرد بیشتری دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis and adaptation of the character of the Companions and Elders in Masnavi traditions and its sources based on the theory of Shlomith Rimmon-Kenan

نویسندگان English

Sara Ahmadirad 1
aliteh youseffam 2
1 Master's degree, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

In examining the elements of the story, the character has the greatest influence on the other elements. Rumi was also well aware of the effect of this element on the story and has made the best use of it in the development of his stories. He uses different types of characters of Companions and Elders according to the type of story and its message, which are present in Masnavi according to today's definitions. The purpose of this research, which has been done by descriptive-analytical method and using library resources, is to identify the abilities of Rumi in ​​characterizing the stories related to the Sheikhs and Companions with regard to the new techniques of characterizing and story writing. Rumi is not very faithful to the sources in characterizing the stories of the Elders and Companions and telling the details of the stories, and he has made changes in the subtext narrations to suit his words and explain his mental intentions. The narrator of Masnavi narrations used the tools of characterization in the best way in the form of dialogue, description and action to reflect the characteristics of mystics and Companions, and usually, in this regard, he used all three direct, indirect and combined styles. Of course, indirect style and especially the element of speech and action, both habitual and non-habitual, are more useful.

کلیدواژه‌ها English

Character
Raymond Kenan
intertextuality
Rumi
Masnavi
آلوت، میریام (1398)، رمان به روایت رمان نویسان، ترجمة علی‌محمد حق‌شناس، چاپ 4، تهران: مرکز
استعلامی، محمد (1369)، مثنوی، چاپ 2، تهران: زوار
براهنی، رضا (1393)، قصه نویسی، تهران: نگاه
پرین، لارنس (1390)، تأملی دیگر در باب داستان، ترجمة محسن سلیمانی، چاپ 8، تهران: سورة مهر
پورنامداریان، تقی (1399)، در سایه آفتاب، تهران: سخن
دات فایر، داین (1394)، فن رمان نویسی، ترجمة م. جواد فیروزی، تهران:  نگاه
داد، سیما، (1395)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، چاپ 7، تهران: مروارید
ریمون کنان،  شلومیت (1387)، روایت داستانی: بوطیقای معاصر، ترجمة ابوالفضل حری، تهران: نیلوفر
عبدالکریم، بن هوازن قشیری (1388)، رساله قشیریه، ترجمة حسن بن احمد عثمانی، با تصحیحات و استدراکات بدیع الزمان فروزانفر، تهران: زوار
عطار، محمد بن ابراهیم نیشابوری (1379)، تذکره الاولیاء، به کوشش ا. توکلی، چاپ 8، تهران: بهراد
عطار، محمد بن ابراهیم نیشابوری (1388)، منطق الطیر، به اهتمام احمد رنجبر، تهران: اساطیر
فروزانفر، بدیع الزمان (1362)، مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی، تهران: امیر کبیر
محمد بن منور (1388)، اسرار التوحید، به اهتمام ذبیح الله صفا، چاپ 3، تهران: فردوس
مستور، مصطفی (1387)، مبانی داستان کوتاه، چاپ 4، تهران: مرکز
مک کی، رابرت (1395)، داستان، ساختار، سبک و اصول فیلم‌نامه نویسی، ترجمة محمد گذرآبادی، تهران: هرمس
یونسی، ابراهیم (1399)، هنر داستان­نویسی، تهران: نگاه