تحلیل تیپ و دگردیسی‌ شخصیت قهرمان و اشخاص رمان هستی بر پایۀ نظریۀ انیاگرام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بیرجند

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند

چکیده

یکی از مهم‌ترین موضوعات در نقد رمان تحلیل تیپ شخصیتی قهرمان و اشخاص داستان است. گاه شخصیت قهرمان و اشخاص دچار دگرگونی می شود. اگر این دگرگونی سیر تکاملی داشته باشد با الهام از علوم طبیعی دگردیسی شخصیت خوانده می‌ شود که در آن قهرمان یا شخصیتها حائز تیپ برتر می‌شوند. در این پژوهش توصیفی- تحلیلی دگردیسی تیپ قهرمان و شخصیت های اصلی رمان هستی اثر فرهاد حسن‌زاده از دیدگاه انیاگرام تحلیل شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که هستی، قهرمان داستان، پیشفرضهای اجتماعی و هنجارهای کلیشه‌ای جنس خود را به تعلیق درمی‌آورد و در چالشی همه‌جانبه با امداد مادر، خاله و دایی بر مشکلات غلبه می‌کند و با تکمیل مرحلۀ دگردیسی به قهرمان و ناجی خانواده و اجتماعش تبدیل می‌شود. با تحلیل عناصر شخصیت‌شناختی هستی و تطبیق آن با نظریۀ اینیاگرام، «هستی»، دختری دارای ویژگیهای تیپ 4 است که بعد از حوادث داستان به سمت بال 3 می‌رود. مادر، خاله و دایی هستی تیپ شخصیتی2 دارند و از آغاز تا پایان داستان تیپ شخصیت خود را حتی با تغییر شرایط و شروع جنگ حفظ می-کنند. پدر هستی فردی دارای تیپ 1 ناسالم است که با آرامش به سمت تیپ 7 خوشخو دگردیسی می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analyzing the type and metamorphosis of the character of the hero and the characters of the novel Hasti based on the Enneagram theory

نویسندگان [English]

  • Aliakbar Samkhaniani 1
  • masoome Shahabian 2
  • Ebrahim Mohammadi 3
1 Persian Language & literature. Faculty Literature & Humanity sciences, Birjand, Iran
2 Deartment: persian language & Literature, University of Birjand, Iran
3 Ppt..Persian Language & literature, University of Birjand
چکیده [English]

One of the important topics in novel criticism is the analysis of the character type of the hero and the people in the story. Sometimes the character of the hero and the characters of the story undergo a transformation. If this transformation has an evolutionary course, it is called character metamorphosis, in which the hero or characters become superior type. In this descriptive-analytical research, the metamorphosis of the hero type and the main characters of the novel Hasti by Farhad Hassanzadeh has been analyzed from the perspective of the Enneagram. The findings of this research show that Hasti suspends the stereotyped norms of her gender and overcomes the problems in an all-round challenge with the help of her mother, aunt and uncle. After completing the metamorphosis stage, she becomes the hero and savior of her family and community. By analyzing the personality elements of Hasti and matching it with the Enneagram theory, "hasti" is a girl with type 4 characteristics who goes to wing 3 after the events of the story. Hasti's mother, aunt and uncle have the personality type 2 and they maintain their personality type from the beginning to the end of the story . Hasti's father is an unhealthy type 1 person who is calmly transforming into a happy type 7

کلیدواژه‌ها [English]

  • Personality metamorphosis"
  • Hasti Novel"
  • Farhad Hassanzadeh"
  • Enneagram Theory"
  • "
  • Criticism of Social Psychology"
اصحابی، سیران (1398)، برساخت سوژه‌گی دختر و دخترانگی در سه رمان (هستی، زیبا صدایم کن، این وبلاگ واگذار می‌شود) فرهاد حسن‌زاده، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد: دانشگاه کردستان
بردبار، معصومه (1396)، تحلیل روان‌شناختی شخصیت قهرمانان نوجوان در رمان-های واقع گرای نوجوان فرهاد حسن‌زاده، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد: دانشگاه هرمزگان
بهمنی مطلق، ید الله و فهیمه فرقانی اله آبادی (1394)، «بررسی تفاوت‌های زبانی زنان و مادران در ادبیات مقاومت (با تکیه بر مکالمات
رمان دا)»، مجموعه مقالات هشتمین همایش پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی، 389-373
پیری، فرهاد (1398)، روابط عاطفی بین تیپ‌های شخصیتی براساس قوی‌ترین مدل شخصیت اینیاگرام، تهران: سخنوران
حسن‌زاده، فرهاد ( 1398)، هستی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
حق پرست، محمدرضا (1393)، شخصیت‌شناسی انیاگرام برای فروشندگان حرفه‌ای، تهران: نظری
خلیلی، بختیاری (1387)، «نگرشی ‌روان‌شناختی به بلوغ دختران» مطالعات راهبردی زنان، شمارة 11، صص 218-197
خمرزابلی، عارفه، حبیبی علی اصغر؛ بهروزی، مجتبی (1399)، «بررسی سطوح سه گانة سلامت روانی در شخصیت های رمان «ساق البامبو» بر اساس تئوری انیاگرام»، مجلة نقد ادب معاصر عربی، شمارۀ پیاپی 21، صص  107-137
خمرزابلی، عارفه (1397)، تیپ شناسی شخصیت در رمان ساق البامبو اثر سعود السنعوسی بر اساس تئوری اینیاگرام، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه زابل
روزبه، محمدرضا (1381)، ادبیات معاصر ایران، تهران: روزگار
روشنایی، روشنک (1401)، «دگردیسی قهرمان، مبانی، فرایندها و هدف» (بخش دوم)، نشریة طبل، شمارة 3، صص 113- 91
ریسو، دان ریچارد و هادسون، راس (1392)، اینیاگرام دریچه‌ای به فراسوی شخصیت، ترجمۀ وجیه گلنواز و مسعود حسین چاری، تهران: کتاب ارجمند
زالی، محمد (1394)، آشنایی با اینیاگرام، جلد یک، نشر الکترونیکی: bitful.ir
سام خانیانی، علی اکبر و غفوری، عفت (1402)، «بازخوانی انیاگرامی شخصیت شیرین در منظومة شیرین و خسرو امیر خسرو دهلوی»، فصلنامۀ مطالعات شبه‌قاره، دورة 15 شمارة 45، صص 138- 123
سلیمانی، محسن (1370)، فن داستان نویسی، تهران: سپهر
سیف، علی‌اکبر (1380)، روان‌شناسی تربیتی، تهران: دانشگاه پیام نور
شاکر، محمدتقی، رکنی محمدتقی (1394)، دگردیسی انسان در خوانش صاحب المیزان، نشریه سراج منیر، شمارة 17، صص 158-143
شمیسا، سیرویس (1386)، انواع ادبی، تهران: میترا
شهریاری، رسول (1397)، شخصیت و شخصیت‌پردازی در رمان هستی و زیبا صدایم کن، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور شهرکرد
کمرزین و دیگران (1396)، روان‌شناسی مرضی کودک، تهران: دانشگاه پیام نور
مای لی ر، ربرتو پ (1985)، ساخت پدیدآیی و تحول شخصیت، ترجمۀ محمود منصور، تهران: دانشگاه تهران
میرصادقی، جمال (1394)، ادبیات داستانی. تهران: سخن
نظری دارکولی، محمدرضا (1391)، راهنمای داستان‌نویسی، تهران: آریاپان
نوروزعلی، زینب (1400)، شخصیت قهرمانان در حکایت‌های روضةخلد از مجد‌الدین‌خوافی، کارنامة متون ادبی دورة عراقی، دورة 2، شمارة 2، صص 85-101
وقدا، کینگر لپید (1392)، اینیاگرام مدرن‌ترین روش شخصیت‌شناسی، تهران: الماس دانش
هاشمیان، لیلا و مریم رحمانی (1396)، «عناصردگردیسی در داستان شیخ صنعان و دختر ترسا»، مجلۀ مطالعات ایرانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال شانزده، شمارۀ 32، صص 212- 201