دو فصلنامه بین‌المللی «پژوهش‌های نوین ادبی»

دو فصلنامه بین‌المللی «پژوهش‌های نوین ادبی»

نیک منظری شاهان غزنوی در مدایح فرخی، عنصری و منوچهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد زرند، دانشگاه آزاد اسلامی، زرند، ایران.
چکیده
سلاطین غزنوی، شاعران مدیحه سرا را جذب دربار خود می‌کردند تا علاوه بر افزودن به هیبت و شکوه دربار، باعث تخلید نام آنها شوند و نقش رسانه‌ای خود را که ارائه تصویری آرمانی از حاکمان است اجرا کنند. این شاعران علاوه بر ستایش شاهان و امیران در برخورداری از صفاتی مثل: شجاعت، بخشندگی و عدالت که هویت یک شاه آرمانی را می سازد برخورداری او از طلعت شاهانه را هم مورد ستایش قرار می‌دادند. این پژوهش برآن است تا مشخص کند چهره و ظاهر ممدوحان صاحب قدرت در مدایح سه شاعر این دوره(فرخی، عُنصری و منوچهری) چگونه توصیف شده است؟روش تحقیق در پژوهش حاضر، توصیفی – تحلیلی و ابزار مورد استفاده، دیوان شاعران است. بدین منظور تمامی ابیات مرتبط با توصیفات ظاهری حاکمان در مدایح مورد بررسی قرار گرفته است که بر اساس آن مشخص گردید: سلاطین و امیران غزنوی در مدایح، به این صفت ستوده شده اند و هدف از بیان نیک منظری آنها، علاوه بر ترسیم چهره ای محبوب از ممدوح، به اعتبار اینکه مردم به صورت فطری زیبایی را دوست دارند، بیان فرهمندی و برخورداری او از تأییدات آسمانی است. با توجه به اینکه مدایح این شاعران در دواوین ثبت و در کوی و برزن و مجالس برای مردم خوانده می شد، تبلیغ نیک منظری و نیک طلعتی شاهان و امیران در اقصا نقاط امپراطوری بزرگ غزنویان، در ذهن مردمی که آنها را ندیده بودند چهره ای زیبا و آراسته ترسیم می‌کرد که آن را نشانه خجستگی و جلوه ای الهی می دانستند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The beauty of the Ghaznavid kings in the praises of Farrokhi, Onsori and Manochehri

نویسنده English

Morteza Abbaspour
Ph.D. Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Zarand Branch, Islamic Azad University, Zarand, Iran.
چکیده English

The Ghaznavid sultans attracted many poets to their court, so these poets, in addition to increasing the awe and glory of the court, made their name immortal and performed their media role, which is to present an ideal image of the rulers. In addition to praising the kings for possessing qualities such as courage, generosity, generosity, etc., which make the identity of an ideal king, these poets also praised his handsome face and his royal dignity. This research, using the analytical descriptive method, determines how the face and appearance of the powerful praisers are described in the praising poems of Farrokhi, Onsori and Manochehri. For this purpose, all the verses related to the descriptions of the appearance and good looks of the rulers in the praises of these three poets were examined and it was found that Ghaznavid sultans and emirs were praised with this quality in the poets’ praises, and the purpose of expressing their good looks in addition to representing a lovely face of the king, is an expression of his fertility and having the heavenly confirmations that have been manifested in his face. That’s because people naturally love beauty.

کلیدواژه‌ها English

Being handsome
Ghaznavid kings
praises
بریان پی­یر(۱۳۸۵)، امپراطوری هخامنشی، مترجم ناهید فروغان، جلد 1، تهران: قطره
بیهقی، ابوالفضل (۱۳۷۵)، تاریخ بیهقی، به کوشش خلیل خطیب رهبر، چاپ 5، تهران: مهتاب
خیام، غباث الدین ابوالفتح عمربن ابراهیم (۱۳۹۲)،  نوروزنامه، تصحیح مجتبی مینوی، تهران: اساطیر
رضوانی، محمد اسماعیل و ملک زاده بیانی، بانو (۱۳۴۹)، سیمای شاهان و نام‌آوران، ایران باستان، تهران: مرکزی جشن شاهنشاهی ایران
شفیعی کدکنی، محمدرضا (۱۳۵۰)، صورخیال در شعر فارسی، تهران: نیل
شفیعی کدکنی، محمدرضا (۱۳۸۳)، «شناور شدن زبان و ارتباط آن با رشد خودکامگی»، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شمارة ۲۰۷و۲۰۸، صص-۶۱-۴۶
شهیدی، جعفر (۱۳۷۲)، از دیروز تا امروز، تهران: قطره
شیدا، شهرزاد (۱۳۹۰)، «سیمای محمود غزنوی از تاریخ تا ادبیات»، سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی، سال چهارم، شمارة۱۳، صص ۳۵۶-۳۳۷
صفا، ذبیح الله (۱۳۶۳)، تاریخ ادبیات در ایران از آغاز تا عهد سلجوقی، چاپ 6، تهران: فردوسی
عبدالقاهر بغدادی، ابومنصور (۱۳۳۳)، تاریخ مذاهب اسلام (ترجمه الفرق بین الفرق)، به اهتمام محمد جواد مشکور، تبریز: شفق
عنصری بلخی، ابوالقاسم حسن بن احمد (۱۳۶۳)، دیوان اشعار، به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: سنایی
فردوسی، ابوالقاسم (۱۳۷۶)، شاهنامه، به تصحیح ژول مول، تهران: بهزاد
فرخی سیستانی، ابوالحسن علی­بن­جولوغ (۱۳۱۱)، دیوان اشعار، تصحیح علی عبدالرسولی، تهران: مطبعة مجلس
کربن، هانری (۱۳۸۴)، «پرستش زیبایی در آیین مانوی»، ماهنامة اطلاعات حکمت و معرفت، سال 5، شمارة ۱، صص۶۷-۴۷
کریستن سن، آرتور (۱۳۶۷)، ایران در زمان ساسانیان، مترجم غلامرضا رشید یاسمی، چاپ 5، تهران: امیرکبیر
گشتاسب، فرزانه (۱۳۹۵)، «صفات پادشاهان ایران و انیران در آیینه علم فراست»، زبان شاخت، شمارة14، صص 93-79
مجمل التواریخ و القصص (۱۳۸۹)، به تصحیح محمدتقی بهار، تهران: اساطیر
 
 
منوچهری دامغانی، ابوالنجم احمدبن احمد (۱۳۹۰)، دیوان اشعار، به کوشش دکترسید محمد دبیرسیاقی، چاپ 7، تهران: زوار
نظامی عروضی سمرقندی (۱۳۷۷)، چهار مقاله، به تصحیح و اهتمام دکتر محمد معین، تهران: امیر کبیر