دو فصلنامه بین‌المللی «پژوهش‌های نوین ادبی»

دو فصلنامه بین‌المللی «پژوهش‌های نوین ادبی»

بررسی فلسفه به مثابۀ ادبیات از منظر آرتور دانتو؛ مطالعه موردی اثر « فایدون» از افلاطون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی و کارشناسی ارشد فلسفة هنر، دانشکدة ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
چکیده
آرتور دانتو در مقالۀ خود تحت عنوان «فلسفه به مثابۀ ادبیات/ فلسفه و ادبیات/ فلسفۀ ادبیات» مطرح می‌نماید که فرم و شگردهای ادبی در تبیین مطالب فلاسفه نقش مهمی ایفا نمودند اما در تحلیل آثار فلسفی همواره این خصوصیات نادیده گرفته‌شده‌است، تاکنون پژوهشگران حوزۀ مطالعات میان رشته‌ای بارها به تحلیل آثار ادبی از منظر آرای فیلسوفان یا مکتب‌های فلسفی پرداخته‌اند، اما واکاوی آثار فلسفی از منظر فرم و عناصر ادبی کمتر مدنظر آنها قرارگرفته‌است. این پژوهش در نظر دارد که با اتخاذ نمودن رویکرد متفاوت دانتو نسبت به بررسی آثار فلسفی، توجه محققان را به جایگاه ادبیات در بستر این متن‌ها جلب نمایند و براساس شیوۀ توصیفی-تحلیلی همراهی میان ادبیات و فلسفه را در یک اثر شاخص فلسفی چون فایدون از افلاطون که دارای خصوصیات بارز ادبی است مورد مطالعه و بررسی قراردهد. مدنظراست که با تکیه بر منابع موجود به این سوال پاسخ داده‌شود که فیلسوف بزرگی چون افلاطون به چه علت و طریقی از خصوصیات ادبی یک تراژدی برای ارائه بیانی متفاوت از مفاهیمی چون جاودانگی روح، فانی بودن جسم و مرگ استفاده نمود و سقراط فیلسوف نامدار یونانی را در قامت یک قهرمان تراژدی برای مخاطبانش تصویر کرد. در‌طی پژوهش صورت‌گرفته مشاهده می‌شود که ادبیات قدرت شایانی در ترسیم مطالب فلسفی و متقاعد ‌ساختن ذهن مخاطب‌ در پذیرش آنها دارد و می‌تواند ابعاد تازه‌ای به فهم متن فلاسفه ببخشد و نگرش متفاوتی نسبت به مباحث آنها نزد خوانندگان ایجاد نماید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the topic of philosophy as literature from the perspective of Arthur Danto; a case study of Plato's work "Phaedo".

نویسنده English

Ainaz Asgharynia
MA in Philosophy of Art, Department of Literature and Foreign Languages, Allameh Tabatabai University Master of Comparative Literature, Department of Literature and Foreign Languages, Allameh Tabatabai University.
چکیده English

In his article titled "Philosophy as Literature/Philosophy and Literature/Philosophy of Literature," Arthur Danto argues that literary forms and techniques played a significant role in the philosophers' exposition of their ideas, but these characteristics have often been overlooked in the analysis of philosophical works. Interdisciplinary researchers have frequently analyzed literary works from the perspective of philosophical ideas or schools, but the examination of philosophical works from the standpoint of literary form and elements has received less attention. This research aims to draw researchers' attention to the role of literature within these texts by adopting Danto's distinct approach to the examination of philosophical works, and to study the interplay between literature and philosophy in a prominent philosophical work such as Plato's Phaedo, which exhibits distinct literary qualities. The study intends to use available resources to answer the question of why a great philosopher like Plato utilized the characteristics of a tragedy to present concepts such as the immortality of the soul, the transience of the body, and death, and how he portrayed the renowned Greek philosopher Socrates as a tragic hero for his audience. The research observes that literature possesses remarkable power in depicting philosophical ideas and persuading the reader's mind to accept them, and can lend new dimensions to the understanding of philosophers' texts and generate a different perspective on their discussions.

کلیدواژه‌ها English

Philosophy as literature
Arthur Danto
Plato
philosophical tragedy
Phaedo
اشتراوس، لئو (1398)، ضیافت افلاطون به نزد لئو اشتراوس، ترجمۀ ایرج آذرفزا، چاپ دوم، تهران: علمی و فرهنگی.
ارسطو (1398)، بوطیقای ارسطو، ترجمۀ سعید هنرمند، چاپ دوم، تهران: چشمه.
ارسطو (1343)، بوطیقا، ترجمۀ عبدالحسین زرین‌کوب، چاپ دوم، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
افلاطون (1366)، دورۀ آثار افلاطون، جلد اول و دوم و سوم، ترجمۀ محمد حسن لطفی و رضا کاویانی، چاپ دوم، تهران: خوارزمی
باختین، میخاییل (1391)، تخیل مکالمه­ای جستارهایی دربارۀ رمان، ترجمۀ رویا پورآذر، چاپ سوم، تهران: نی.
پوشنر، مارتین (1398)، تئاتر ایده­ها، ترجمۀ مرتضی نوری، چاپ دوم، تهران: شب‌خیز.
دورانت، ویلیام جیمز (1365)، تاریخ تمدن: یونان باستان، جلد دوم، ترجمۀ امیرحسین آرایان­پور و دیگران، چاپ دوم، تهران: اقبال.
فرای، نورتراپ (1377)، تحلیل نقد، ترجمه صالح حسینی. تهران: نیلوفر.
فرای، نورتراپ (1388)، آناتومی تراژدی، ترجمه هلن اولیایی­نیا، تهران: فردا.
کولبروک، کلر (1401)، آیرونی، ترجمۀ سینا بشیری، تهران: طرح نو.
نوسباوم، مارتا (1390)، دربارۀ عشق، ترجمۀ آرش نراقی، تهران: نی.
هسیودس (1399)، تئوگونی، ترجمه و شرح فریده فرنودفر، چاپ سوم، تهران: دانشگاه تهران.
یانگ، جولیان (1395)، فلسفه تراژدی از افلاطون تا ژیژک، ترجمۀ حسن امیری­آرا، تهران: ققنوس.