دو فصلنامه بین‌المللی «پژوهش‌های نوین ادبی»

دو فصلنامه بین‌المللی «پژوهش‌های نوین ادبی»

تأثیر ادبیات شفاهی (فولکلور) بر شعر معاصر فارسی و عراقی (مطالعه موردی اشعار شاملو و معین بسیسو)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری ادبیات تطبیقی، دانشکده رسانه، دانشگاه وارث‌الانبیاء، کربلا، عراق.
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل تطبیقی تأثیر فولکلور بر شعر معاصر احمد شاملو و معین بسیسو انجام گرفته است. در این تحقیق، به مقایسه نحوه استفاده این دو شاعر از ادبیات شفاهی برای بیان مضامین سیاسی، اجتماعی و فلسفی پرداخته شد. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی بوده و از طریق تحلیل محتوای آثار شعری هر دو شاعر صورت گرفته است. با توجه به ماهیت پژوهش که مبتنی بر تحلیل متن بوده است، جامعه آماری به معنای مرسوم وجود نداشته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فولکلور به عنوان منبعی غنی، نقشی حیاتی در شعر شاملو و بسیسو ایفا کرده است. هر دو شاعر از فولکلور به عنوان ابزاری برای بیان نمادین و استعاری استفاده کرده‌اند و با بازآفرینی خلاقانه قصه‌ها و اساطیر بومی، به آثار خود عمق بخشیده‌اند. با این حال، تفاوت‌های کلیدی نیز در رویکرد آن‌ها مشاهده می‌شود. در حالی که شاملو بیشتر بر اسطوره‌های باستانی و مضامین فلسفی و انسانی تمرکز دارد، بسیسو فولکلور فلسطینی و عربی را برای بیان مستقیم‌تر مضامین مقاومت و ملی‌گرایی به کار می‌برد. نتیجه‌گیری اصلی این است که فولکلور به عنوان یک ابزار بیانی حیاتی، به شعر معاصر امکان داده است تا از زبان مستقیم فراتر رفته و به بستری برای بیان هویت، اعتراض و امید تبدیل شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Influence of Oral Literature (Folklore) on Contemporary Persian and Iraqi Poetry ((A Case Study of the Poems of Ahmad Shamlou and Mu’in Bseiso

نویسنده English

Mohammed Al-Taif
PhD in Comparative Literature, Faculty of Media, Al-Warith Al-Anbiyaa University, Karbala
چکیده English

This study aims to examine and comparatively analyze the influence of folklore on the contemporary poetry of Ahmad Shamlou and Mu’in Bseiso. The research investigates how these two poets employed oral literature to articulate political, social, and philosophical themes. The methodology is descriptive-analytical, based on content analysis of the poets’ works. Due to the textual nature of the research, no statistical population was required in the conventional sense.The findings reveal that folklore, as a rich cultural source, played a vital role in the poetry of both Shamlou and Bseiso. Each poet used folklore as a symbolic and metaphorical medium, creatively reimagining local tales and myths to enrich their works. However, significant differences are evident in their approaches. While Shamlou focuses more on ancient myths and philosophical or humanistic themes, Bseiso employs Palestinian and Arab folklore to directly convey themes of resistance and nationalism.The central conclusion is that folklore, as an essential expressive tool, has enabled contemporary poetry to transcend direct language and become a medium for expressing identity, protest, and hope.

کلیدواژه‌ها English

Folklore
Oral Literature
Ahmad Shamlou
Mu&‌‌‌‌‌rsquo
in Bseiso
Contemporary Poetry
احمدی، نرگس، و هوشیار، مهران (1402)، «جایگاه ادبیات فولکلور در انتقال مفاهیم هویت‌محور قالی‌های نوبران بر اساس رویکرد جهاد تبیین»، مقالات آمادة انتشار، نشریة رهپویة هنر و ادبیات پایداری و حماسه، دورة اول، شمارة 2، برخط
احمدی، بریالی (1402)، «عبدالقهار عاصی شاعر دردها و فریادهای محزون»، پژوهش‌های نوین ادبی، دورة 2، شمارة 4، صص 21-41
 آل موسى، عمار حلیم حامد (2021)، «الأغنیة الفولکلوریة فی التراث الکوردی فی کردستان العراق»، بدون نام نشریه و اطلاعات انتشار دیگر،. DOI 10.21608/JFMA.2021.40604.1073.
پشوتنی‌زاده و همکاران (۱۳۸۹)، «رمزپردازی در داستان «سفره وهمرو» از ادبیات شفاهی و فولکلور خطة خرمشاه یزد»، نقد ادبی، دورة 3، شمارة 11 صص  ۱۱۷-۱۴۱
تجلی، کتایون، و نعمت اللهی، کامیار (۱۳۸۴)، «ادبیات شفاهی کودک: روح فولکلور در کالبد برادران گریم»، فرهنگ مردم، دورة 5، شمارة ۱۴، صص۱۰۸-۱۱۶
حری ابوالفضل (۱۴۰۲)، «ارزیابی کیفیت ترجمۀ فارسی و محتوای کتاب اسطوره های کهن: فولکلور در قرآن»، پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، دورة23، شمارة 2، صص  ۱-۲۲
رضازاده کاوری، منیره و همکاران (۱۴۰۱)، «مولفه‌های اخلاقی التزام و تعهد در ادبیات شفاهی و فولکلور مبتنی بر جنگ استان خوزستان»، اخلاق در علوم و فناوری، دورة4، شمارة 17، صص  ۳۸-۴۴
زبیری، عبدالکریم (2022)، «ترجمة الأدب الشفوی؟هل هی ممارسة لغویة أم عملیة نقل للقیم الثقافیة»، معالم، دورة 3، شمارة13، صص  ۳۵۷-۳۷۱
زلزلی، یونس (2025)، الأدب الشّعبی فی لبنان (مُسْتَطرَفُ الحکایات ومُسْتَظْرَفُ الأمثال فی أدب سلام الرّاسی)، المجلة العربیة للعلوم الإنسانیةوالاجتماعیة، DOI: 10.59735/arabjhs.vi31.1328
ساطع، سیدجان؛ صفدری، غلام رضا (1403)، «گسترش و جایگاه زبان پارسی دری در حوزة هند»، پژوهش‌های نوین ادبی، دورة 3، شمارة 5، صص 173-191
سایبی، عدودة، و بوحاسی، طاوس (2023)، «الأدب الشفوی فی عصر ثقافة الصورة "الحکایة الشعبیة أنموذجا»، تمثلات، دورة اول، شمارة7، صص ۴۱-۶۴
السمانى، أحمد السید عبدالدایم و همکاران (2024)، «التراث الشعبی الشفوی فی مجتمع حلایب وشلاتین: حجیوة أو حدوتة شعبیة نموذجًا»، المجلد، دورة 33، شمارة65، صص ۹۰۰-۹۲ DOI: 10.21608/qarts.2024.311157.2044
صحرانورد، بدریه (۱۴۰۱)، «بازتاب ادبیات عامه در کوره»، مطالعات ادبیات، عرفان و فلسفه، دورة 4، شمارة 8، صص ۷۰-۸۴
عکاشة، محمد عبدالفتاح عبدالمنعم (2020)، «البناء اللغوی والبلاغی فی الألغاز الشعبیة المصریة»، بدون نام نشریه و اطلاعات انتشار دیگر. DOI: 10.21608/gsal.2020.131328
قریش، روزلین لیلى (1992)، «بحث فی الأدب الشفوی فی سیدی خالد (ولایة بسکرة) ونواحیها وعلاقاته بالأدب المکتوب التقلیدی لسیرة بنی هلال»، (بدون اطلاعات بیشتر)
محمدی، مهدی (۱۴۰۳)، «روایات کردی نویافته از داستان «ببر بیان» و «نبرد برزو با فولادوند» و سنجش آن با روایات نقالی فارسی»، پژوهشنامه ادبیات کردی، دورة 3، شمارة10، صص ۳۵-۵۴
یعقوبی، محمد و همکاران (۱۴۰۳)، «گفتمان شناسی اخلاق در فولکلور بر مبنای روش تفسیرگرایی کلیفورد گیرتز» (نمونۀ مطالعه: ضرب‌المثل‌های کردی کردستان ایران و ضرب المثل‌های عربی)، تحلیل گفتمان ادبی، دورة 4، شمارة7، برخط