نوع مقاله : مقاله پژوهشی
عنوان مقاله English
نویسندگان English
شاعران و اندیشههایشان معمولا با هم مناسبت دارند. در حیطه نقد ادبی، این مناسبتها معمولا تحت عنوان روابط بینامتنی مطرح میشود. وقتی سخن از قلّههای شعر فارسی و گستره اندیشههای بلند آنها و ساختارهای هنریشان باشد، بررسی روابط بینامتنی آنها، کاری دشوار و وسیع و بیش از حدّ یک کتاب و رساله است. از این رو، در این جستار به بررسی اجمالی یکی از عناصری میپردازیم که سه شاعر بزرگ زبان فارسی؛ یعنی فردوسی، مولوی و سعدی را به هم نزدیک کرده و میپیوندند که عبارت از شخصیتهای اصلی و نقشآفرینان در آثار آنان است.
روش تحقیق در این زمینه پژوهشی- تحقیقی و بر اساس شواهد موجود در آثار این بزرگان است. از رهگذر حضور نقشآفرینانی چون شاه، رستم، اژدها و بهویژه دیو و معادلهایشان در شعر عرفانی، پیوند عمیق و برجسته حماسه و عرفان از بدیهیترین نتایجی است که در مسیر این هدف؛ یعنی یافتن رشتههای پیوند این سه قله شعر حماسی، عرفانی، غنایی و مردمی به دست میآید. نکته مهم این جاست که مساله انسان و زندگیاش وجه مشترک آثار این سه شاعر بزرگ زبان فارسی است که این هم عنصری جهتدهنده و تقویتکننده موضوع بوده و تمام عوامل مشترک موجود در آثار و اندیشههای این بزرگان در کنار هم، تصور کوچکترین اختلاف و جدایی بین دین و مذهب اسلامی و فرهنگ و سنن ایرانی را از ذهنها میزداید. گفتنی است که علاوه بر عنصر نقشآفرینانِ پیوندزننده، اندیشهها و مضامین و زبان هم رهنمودهای دیگری در این حیطه هستند که موضوع پژوهشی دیگر در این زمینه میتوانند باشند.
کلیدواژهها English
